ASO’dan “İşimiz,Gücümüz Üretim” Toplantısı

    5 Mayıs 2020

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, Ankara Sanayi Odası’nın video konferans yöntemiyle gerçekleştirdiği Genişletilmiş Meclis Toplantısı’na katıldı. ASO Başkanı Özdebir’in yönettiği toplantıya ASO Meclis ve Komite üyeleri de katıldı.

Toplantının açılışında bir konuşma yapan Özdebir, Varank’a çalışmaları nedeniyle teşekkür etti. Özdebir’in konuşması şöyle:

“Dünya, hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağı, zor, alışılmışın dışında ve belirsizliğin üst seviyede olduğu bir süreçten geçiyor.

Pandemi, küresel dünyayı hem sosyal hem de ekonomik olarak derinden etkilerken, küreselleşme ve neo-liberal politikaların sorgulandığı yeni küreselleşme deneyimlerinin tartışıldığı, küreselleşme olgusunun kaçınılmaz olarak düşüşe geçtiği günlere doğru eviriliyoruz.

Bu sürecin en ağır tarafını belirsizliklerin ortaya çıkardığı makroekonomik dengelerdeki bozulmada görüyoruz.

Özellikle virüsün yayılımını sınırlandırıp kontrol altına almak adına uygulanan izolasyon tipi tedbirler, kısa vadede tedarik ve tüketim zincirinde aksaklıklara neden olarak ekonomilerde önemli kayıplara neden olmuş ve olmaya devam etmektedir.

Öncelikli olarak pandeminin ortaya çıkardığı olumsuz ekonomik etkilerin bertaraf edilmesinde başta Sayın Cumhurbaşkanımız olmak üzere bu sürece katkı sağlayan tüm bakanlarımıza sizin nezdinizde teşekkürlerimi iletmek istiyorum.

Bizde ASO olarak elimizden geldiğince bu sürece katkı sağlamaya çalışıyoruz.

Sayın Bakanım, küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği dönemden geçiyoruz. Pandemi gibi bir şok gerçekleştiğinde tedarik zincirlerinde hammadde, ara ürün ve hizmet arzı devamlılığının sağlanamaması ve üretimin durma noktasına gelmesi önemli bir risk olarak karşımızda duruyor.

Küresel üretim ve ticaret bağlarının tarihi olarak düşük seviyelere gerilediği ve hatta birçok alanda kesildiği salgın süreci, ülkemizin yerli girdi üretimini ve kullanımını esas alan, katma değeri görece yüksek ulusal sanayi üretimini geliştirmeyi hedefleyen politika dönüşümlerinin ertelenemez bir eşiğindedir.  Pandeminin hatırlattığı önemli gerçekliklerden biriside ithal edilen ürünlerin yerlileştirilmesidir.

Nitekim küresel pazarlarda orta ve uzun vadede rekabet gücümüzün artırılması da, ancak ithal ikameci ve katma değeri görece yüksek ürünlerin ağırlıkla üretildiği bir sanayi ve dolayısıyla ihracat yapısına kavuşmakla mümkün olacaktır.

Sayın bakanım sürecin daha etkin bir şekilde işlemesi için sizlere bir önerimiz olacaktır.

Sağlık kurulları gibi sanayide de bir kurul oluşturulup, bu kurulun belirlediği plan ve programlar çerçevesinde firmaların yönlendirilmesi büyük önem arz etmektedir. Bu hususun uygulamaya geçebilmesi için sizden bir öncülük yapmanızı rica edeceğiz.

Özellikle solunum cihazına ihtiyaç duyduğumuz bu dönemde sizlerin önderliğinde firmaları birleştirerek sinerji oluşturup yerli solunum cihazının üretilmesi önemli bir örnek teşkil etmektedir.

Küresel tedarik zincirindeki aksaklıklar ihracat potansiyelimizi önemli ölçüde azalmasına neden olmuştur. Türkiye’nin ihracatının toparlanması, küresel ekonominin toparlanma hızına bağlı olacaktır.

Bu süreçte ihracatımızın korunması için teşviklerin devam etmesi ve arttırılması elzemdir.

Kısa ve orta vadede arz güvenliği açısından partner çeşitlendirmesine gitmesi gerekmektedir, uzun vadede ulusal ve yerel üretimini, özellikle imalat sanayisi üretimini güçlendirmesi gerekmektedir. Türkiye’nin ihracatının gelecek dönemlerde alacağı seyir, bugün uygulanan sanayi politikalarına bağlı olacaktır.

Hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağını ifade etmiştik. Virüs süreci ile birlikte dijitalleşme eğiliminin hızlanması ve pek çok hizmetin dijitale kayması beklenebilecektir. Bu da Sanayi 4.0 dönüşümü için firmalarımıza başlangıç noktası olabilecektir. Başlangıç noktası denmesinin nedeni, bu dönüşümün Türkiye’de hızla gerçekleşmeyecek olmasından kaynaklanmaktadır.

Pek çok firmamız açısından virüs ve sonrası, her anlamda dijitalleşmenin öneminin anlaşılmasına vesile olmuştur. Yeni dönemde costovation denilen (cost ve innovation kelimelerinin bileşimi) düşük maliyetli dijital inovasyonlar firmalar tarafından tercih edilecektir. Maliyet nedeniyle Sanayi 4.0 sürecine firmalarımız bütüncül olarak girmek istemeyeceklerdir. 

Normalleşme döneminin öncelikle gündem maddesi “işsizlik” olacaktır.

Bu noktada işsizliğin, virüs öncesi duruma dönmesi uzun bir zaman dilimi gerektirebilecektir. Bunun için ekonomi yönetiminin, bugüne kadar uyguladığı politikaların ötesinde stratejiler uygulaması gerekebilecektir. Sayın Bakanım sözlerime son verirken katılımınız için tekrar teşekkür ediyor, sağlıklı günlerde ortak bir çatı altında buluşmak üzere, hepinizi saygıyla selamlıyorum.”

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank da yeni tip koronavirüs (Kovid-19) tedbirleri kapsamında alınan sokağa çıkma kısıtlaması boyunca il müdürlükleri ve sanayi odalarının koordineli çalışmalarıyla 16 bin 900 firmanın üretimlerini sürdürdüğünü bildirdi.

Varank,   yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) zengin ya da fakir ülke ayrımı yapmadığını belirterek, salgının ekonomik, sosyal ve psikolojik etkilerinin de toplumların etkilediğini söyledi.

Uluslararası ticarette, sınır ötesi sermaye hareketlerinde ve emtia piyasalarında sert dalgalanmalar yaşandığını ifade eden Varank, geleceğe ilişkin

belirsizlikler arttıkça, üreticilerin ve tüketicilerin davranış kalıplarının da değiştiğini kaydetti.

Varank, Türkiye’nin, bu küresel şokta başarılı bir sınav verdiğini ve vermeye de devam ettiğini belirterek, “Salgında yayılımın ve hasta sayısının düzenli olarak

azaldığı bir döneme girdik. Bu başarı Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, eşgüdüm içinde attığımız adımlar sayesinde oldu. Sağlıktan eğitime, güvenlikten ulaştırmaya kadar her alanda somut ve dinamik politikalar uyguladık. ” ifadelerini kullandı.

Kısa çalışma ödeneğinden faydalanabilmenin şartlarını ciddi şekilde kolaylaştırdıklarını belirten Varank, sektör ayrımının olmadığı bu kritik imkana, şimdiye kadar 3 milyonun üzerinde çalışan için başvuru yapıldığının altını çizdi.

Varank, kısa çalışmadan yararlanamayacaklar için de aylık 1170 liralık başka bir paketi daha devreye aldıklarını anlatarak, telafi çalışma süresini 2 aydan 4 aya çıkarttıklarını söyledi.

Sosyal destek programları kapsamında yaklaşık 4 buçuk milyon ihtiyaç sahibi haneye 1000’er lira nakdi yardım yaptıklarını ifade eden Varank, e-devlet üzerinden talep eden, ulaşamadığımız ihtiyaç sahiplerine de yardım edileceğini belirtti.

– “Fabrikaların temelli kapanması gibi bir yaklaşımımız olmadı”

Varank, tüm bu yardım ve destek programlarını devreye alırken sanayilerle de dirsek teması içinde olmaya önem verdiklerini kaydederek, salgının başından itibaren her türlü talep ve öneriyi dikkate aldıklarını dile getirdi.

Söz konusu süreç içerisinde KOSGEB, TÜBİTAK ve kalkınma ajansları kanalıyla özel destek programları açıkladıklarını kaydeden Varank, şunları kaydetti:

“Biliyorsunuz, fabrikaların temelli kapanması gibi bir yaklaşımımız asla olmadı. Sokağa çıkma kısıtlamasının olduğu günlerde bile; ihracat taahhüdü olan ya da ara vermesi durumunda büyük zararla karşılaşabilecek üreticilerin çalışmaya devam etmesini sağladık. Böylece kısıtlama boyunca, İçişleri Bakanlığı genelgesinde olan sektörlere ilave olarak, il müdürlüklerimiz ve sanayi odalarıyla koordineli bir biçimde 16 bin 900 firma daha üretimlerini sürdürdü.”

Varank, süreç içerisinde Türkiye’de, temel gıda maddelerinden sağlık ekipmanlarına varıncaya dek hiçbir konuda arz sıkıntısı yaşanmadığının altını çizerek, yerli yoğun bakım solunum cihazını bile sadece iki haftada seri üretim bandından indirdiklerine işaret etti.

Sıfırdan inşa edilen Ar-Ge ekosisteminin, bu başarının en önemli mimarı olduğuna dikkati çeken Varank, bu ekosistemde yetişen ve Bakanlığın desteklerinden faydalanan

“start-up”ın sadece Türkiye’ye değil, tüm dünyaya umut olduğunu ifade etti.

Varank, söz konusu ekosistemle ortaya çıkan pilot ürününün Baykar, Aselsan ve Arçelik işbirliğiyle bir üst basamağa taşındığını anımsatarak, büyük bir özveriyle yapılan çalışmalar sonucunda dünya standartlarındaki cihazın 14 günlük rekor sürede üretildiğini söyledi.

– “Üretim cephesinde önemli gelişmeler var”

Bakan Varank, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dün açıkladığı normalleşme planına değinerek, “Üretim cephesinde önemli gelişmeler var. Otomotiv fabrikalarının büyük bölümü yeniden üretime geçti. 11 Mayıs itibarıyla, ülkemizde tüm ana fabrikalar tekrar faaliyetlerine başlamış olacak. Bazı tekstil firmalarının da açılmaya başladığını biliyoruz. AVM’lerin ve ihracat kanallarının normalleşmesiyle, sektör hızlıca toparlanacak.” diye konuştu.

Bu dönemin risklerine hazırlıklı olmak kadar fırsatlarının da değerlendirmek gerektiğine dikkati çeken Varank, bu konuda da üreticilere büyük görev düştüğünü söyledi.

Varank, normale hazırlıklı olmak kadar yeni normali şekillendirmenin önemine işaret ederek, sanayicilerden beklentilerini paylaştı.

Çalışan sağlığının güvence altına alınması süreçlerinin çok iyi planlanması gerektiğini anlatan Varank, şunları kaydetti:

“Servislerdeki oturma düzeninden, fabrikadaki vardiyalara kadar her bir detay çok mühim. Bu konuda biz de önemli bir adım attık. Sanayinin kalbinin attığı şehirlerden Kocaeli’nde pilot bir proje başlattık. Sağlık Bakanlığımızla birlikte, Gebze Teknik Üniversitesinde sadece sanayiye hizmet vermek üzere, günlük 5 bin test kapasiteli bir laboratuvar kuruldu. Ankara için de benzer bir proje yakında devreye girecek. Sanayi odamız, OSB Yönetimleri, Sağlık Bakanlığı ve Bakanlığımız iş birliğinde hazırlıklarımızı tamamladık. Günlük 4 binin üzerinde test kapasitesine sahip bir laboratuvar da Ankara için kurulmuş olacak.”

Varank, gelecek dönemde İstanbul, Bursa ve Tekirdağ’da da tarama testleri yapmayı başlatacaklarını belirterek, mayıs sonuna kadar tüm OSB’lerde bu sistemi devreye almak istediklerini, böylece emekçilerin sağlığını çok daha yakından takip edeceklerini ifade etti.

Sanayicilerden dinamik olmalarını isteyen Varank, şöyle devam etti:

“Talep canlanmaya başladığında, piyasayı en iyi şekilde besleyebilmeniz gerekiyor. Dolayısıyla sizlere rekabet avantajı sağlayacak adımları gelin birlikte planlayalım. Yatırım kararlarınızı hızlandıracak, öngörülebilirliği daha da artıracak ya da finansman sıkıntınızı hafifletecek mekanizmaları birlikte şekillendirelim. Tedarik zincirlerindeki konumunuzu güçlendirin. Üretim çeşitliliğiniz ve kabiliyetleriniz ne kadar gelişmişse, küresel rekabette o denli öne geçiyorsunuz.”

– “Türkiye küresel şirketlerin yeni üretim merkezi olabilir”

Varank, Çin’deki üretimde yaşanan aksaklıkların küresel şirketleri üretim merkezlerini çeşitlendirmeye ittiğine işaret ederek, Türkiye’nin çok kolay bir şekilde bu merkezlerden birisi olabileceğini dile getirdi.

Sanayicilere sektörlerinde faaliyet gösteren küresel şirketlerle irtibata geçmeleri önerisinde bulunan Varank, “Onların tedarikçisi olmak için teklifte bulunun. Yeni ortaklar bulun, yeni piyasalara açılın. Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamında açacağımız çağrıları yakından takip edin. Ortaklarınızla birlikte başvu yapın.” diye konuştu.

Varank, start-up’larla iş yapmanın önemini vurgulayarak, piyasa canlandığında onların kabiliyetlerine ihtiyaç duyulacağını anlattı.

Sanayicilerin yerlileşme oranlarının artırılmasına odaklanması gerektiğinden bahseden Varank, “Bu salgın, kendi kendine yetebilmenin ne kadar önemli olduğunu tekrar ortaya koydu. Üretimde başka ülkelere bağımlılık azaldıkça, dış şoklara karşı direnç de artıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Varank, farklı üretim yöntemleri, yeni ürün gamları ve yenilikçi fikirleri besleyen iş modellerinin geliştirilmesi gerektiğini belirterek, sanayicilere Ar-Ge, inovasyon, insan kaynağı ve dijital teknolojililere yatırım yapmalarını tavsiye etti.

Son bir buçuk ayda hızlı bir dijitalleşme sürecine girildiğinden bahseden Varank, “Çalıştığınız sektör her ne olursa olsun, mutlaka dijital teknolojilerle entegre etmeye çalışın. İş hacminizi dijital ortama taşıyabileceğiniz mekanizmaları tasarlayın, uygulamaya geçirin. Eğer eksik kaldığınız noktalar olursa, bizleri bilgilendirin ki, biz de bu problemleri çözmeye yönelik politikaları diğer bakan arkadaşlarımızla birlikte geliştirelim.” dedi.

Varank, sanayi sektörünün ekonominin göz bebeği olduğunu ifade ederek, Bakanlık olarak, her türlü desteği sağlayacaklarını kaydetti.

 Varank toplantıda,  ASO Meclis ve Komite üyelerinin sorularını da yanıtladı.