Trl ve DÖVİZ KREDİLERİNDE SÜRE VE SÜRE UZATIMI HK. - Ankara Sanayi Odası

Trl ve DÖVİZ KREDİLERİNDE SÜRE VE SÜRE UZATIMI HK.

Tarihi     : 16.12.2008
İşareti    :  6/5000 -4809
Yanıt      : ticaret@aso.org.tr

 


Sayın Üyemiz,   

 

Ülkemizde de etkileri hissedilmeye başlanan ekonomik kriz ortamında “Trl Ve Döviz Kredilerinde Süre ve Süre Uzatımı”na ilişkin olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması uygun görülmüştür.

 

 

·        Belgesiz kredilerde kredinin istisnadan yararlanabileceği azami süre 18 ay olup gemi ve yat inşa ve ihracının finansmanı amacıyla kullanılacak kredilerde (hazır gemi ve yat hariç) 24 aydır.

 

Krediyi kullandıran banka, krediyi bu süreden kısa vadeli kullandırmışsa kreditörün onayıyla kredi süresini yukarıda belirtilen süreler kadar uzatabilir.

 

Ayrıca ihracat taahhüdünün % 50’sinin yerine getirilmiş olması halinde bankaca 6 aya kadar ek süre verilebilir. Banka bu süre için riski uzatmasa bile ihracatçı tarafından bu ek süre ihracat taahhüdünün yerine getirilmesi için kullanılır.

 

 

·        Belgeli kredilerde ise süre belge süresiyle sınırlı olmak kaydıyla bankalarca serbestçe tespit edilir.

 

2000/4 ve 2000/5 sayılı Tebliğler çerçevesinde verilen DİİB’nde belge süresi sonu, belge süresi bitiminin rastladığı ayın son günüdür.

 

Kredi süresinin uzatılması, belge süresinin Müsteşarlıkça uzatılması halinde mümkündür. Belge süresi uzatılmışsa, başka bir merciden izin alınmasına gerek olmadan kredi kullandıran bankaca resen kredi süresi belge süresi sonuna kadar uzatılabilir.

 

Ancak, belge konusu işin tasfiyesine yönelik Müsteşarlıkça hukuki ve mali işlemler sonuçlanıncaya kadar belge süresinin uzatılması halinde nakit olarak kullandırılan kredinin bu süre sonuna kadar uzatılması mümkün değildir. Verilen süre sonuna kadar kredi dışındaki işlemlere de istisna uygulamaya devam edileceği tabiidir.

 

 

·        Aşağıda belirtilen mücbir sebep ve fevkalade hal durumlarının VRHİB ve belgesiz ihracat kredilerinin geçerlilik süresi içinde meydana gelmesi halinde ihracat süresi (ek süreler dahil) bitim tarihinden itibaren ek süre verilebilir.

 

Mücbir sebep ve fevkalade haller:

 

a) Ekonomik kriz veya durgunluk (Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının görüşü alınmak suretiyle),

 

b) Deprem, sel, don, fırtına, kasırga, yangın v.b.tabii afetler (Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı veya Bayındırlık ve İskan Bakanlığı il müdürlüklerinden alınacak yazı ile),

 

c) Yükümlü firmanın faaliyetinin kamu otoritelerince durdurulması (firma faaliyetini durduran kamu kurumundan alınacak yazı ile),

 

d) Grev ve lokavt (İl çalışma müdürlüklerinden alınacak yazı ile),

 

e) Devletçe konulan yasaklar, harp ve abluka hali,

 

f) Yükümlü firmanın iflası ve şahıs firmalarında firma sahibinin ölümü (Mahkeme kararı).

 

(a) ve (e) bentlerindeki mücbir sebep halleri Müsteşarlıkça belirlenir. Diğer bentlerdeki mücbir sebep hallerinde ise firmalarca bu haktan yararlanabilmek için, yukarıda belirtilen kamu kurumlarından alınacak bilgi ve belgelerle; belgeli ihracatta en geç belge süresinin sonuna kadar Müsteşarlığa, belgesiz ihracatta ise en geç kredinin istisnadan yararlanma süresinin sonunu takip eden bir (1) aya kadar krediyi kullandıran bankaya başvurulması gerekir. Belirtilen süre dışında yapılan başvurular değerlendirilmez.

 

Kredi kuruluşlarınca, krediye ilişkin ihracat taahhüdü süresi, mücbir sebep haline ilişkin ilgili kamu kurumundan alınacak belgede belirtilen süre kadar ve fakat bir (1) yılı geçmemek üzere uzatılabilir. İlgili kamu kurumundan alınacak belgede belirtilen sürenin bir yılı aşması durumunda ise krediyi kullandıran kuruluş tarafından Müsteşarlığın uygun görüşüne istinaden işlem yapılır.

 

Mücbir sebep ve fevkalade hal durumları yalnız süre uzatımlarında dikkate alınır, ihracat tahhüdünü ortadan kaldırmaz.

 

Belgeli ve belgesiz ihracatlarda, mücbir sebep ve fevkalade hal durumlarına istinaden süre uzatılması durumunda, bu ek süreler içinde yapılan işlemler taahhüde sayılır ve vergi, resim ve harç istisnasından yararlandırılır.

 

·        Mücbir sebeplere istinaden belgeli, belgesiz işlemlerde ek süre alınması halinde ek süre vade bitiminden itibaren geçerli olacağından vade sonu ile ek süre alınması arasındaki süre içinde vergiler tahakkuk ve tahsil edilmiş olsa bile iadesi mümkündür.

 

·        Bakanlar Kurulu Kararı ya da Müsteşarlıkça çıkarılan tebliğlerle kredi süreleri genel olarak uzatıldığında, bankalarca (belgeli-belgesiz) kredi süreleri bu süre kadar uzatılabilir. Kredi süresinin bankalarca uzatılmaması halinde bile bu süre ihracat taahhüdü yönünden dikkate alınacaktır. Ayrıca, VRHİB kapsamında, belgedeki limitin yeterli olması ve vadesinin de kararda belirtilen süreleri aşmaması kaydıyla yeni bir kredi kullandırılması ve uzatılan bu sürede vergi istisnasından yararlandırılması da mümkündür.

 

·        TPKK mevzuatına göre kullanılması mümkün olan bir kredinin belgeye bağlanmış olması, o kredinin istisnadan yararlanmasını sağlar.

 

Dolayısıyla kredinin belge süresindeki işlemleri istisnadan yararlandırılır. Belge süresi içinde verilen kredinin vadesi belge süresini aşarsa, aşan zaman dilimindeki işlemlerin istisnadan yararlandırılması mümkün bulunmamaktadır.

 

Örneğin belge süresinin bitimine (6) altı ay kala yurt dışı müteahhitlik hizmetleri için kullandırılan bir kredinin süresi 18 ay ise birinci 6 ayın içindeki işlemler istisnalardan yararlandırılırken ondan sonraki işlemler (örneğin dönem faizine ilişkin BSMV) istisnadan yararlandırılmaz. İhracat taahhüdünün kapatılması halinde belge süresinde uygulanan istisnalar yönünden ihracat taahhüdü kapatılabilir.

 

Döviz kredisi alınabilmesi için belge alınması zorunlu olan döviz kazandırıcı faaliyetlerde, kredi vadesinin belge süresini aşması söz konusu olamaz. Örneğin turizm faaliyetleri için alınmış bir VRHİB’nin süresinin bitimine 6 ay kalmışsa bankanın verebileceği döviz kredisinin vadesi 6 ayı geçemez.

 

Belgesiz kredilerde de kredinin istisnadan yararlanabileceği azami süre içinde riski kapatılamamış ise ihracat taahhüdü kapatılmış olsa bile vergi istisnasından yararlanabileceği süreyi aşan zaman dilimindeki işlemler istisnadan yararlandırılmaz.

 

·        İhracat sonrası TRL ihracat kredilerinde kredi süresi ihracat bedellerinin tahsil süresi kadar olup ek süre verilmez.

 

·        Peşin bedellerin kullanım süreleri içinde karşılığında ihracat yapılarak kapatılamaması halinde prefinansman kredisi hükümlerine tabi tutulur.

 

Dolayısıyla ihracat kredileri için yukarıda belirtilen şekilde verilen ek süreler prefinansman kredisi niteliğine dönüşen peşin döviz için de geçerli olur ve dövizi gönderen (alıcı) onaylarsa vade, verilen ek süreler kadar uzatılabilir. Peşin döviz daha önce iade edilmiş olsa bile ek süre ihracat taahhüdünün yerine getirilmesi için kullandırılır.

 

Bilgilerinize sunarız.

 

Saygılarımızla,

 

Ankara Sanayi Odası