ÇEKLE ÖDEMELERİN DÜZENLENMESİ HK. - Ankara Sanayi Odası

ÇEKLE ÖDEMELERİN DÜZENLENMESİ HK.

Tarihi     : 16.03.2009
İşareti    : 6/5000 –1143
Yanıt     :
ticaret@aso.org.tr

 

Sayın Üyemiz;

 

Odamız Mali Müşavirliği tarafından aşağıdaki açıklamaların yapılması uygun görülmüştür.

   

5838 sayılı Kanunda ,”3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun” ve “Türk Ticaret Kanunu”nda yapılan düzenlemeler hakkında aşağıdaki açıklamaların yapılması yararlı görülmüştür.

 

 1.Bilindiği gibi  3167 sayılı “Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun” un 16 ncı maddesi uyarınca çekler üzerinde yazılı keşide tarihinden önce muhatap bankaya ibraz edildiğinde hesapta karşılık varsa muhatap bankanın çeki ödemesi zorunlu bulunmaktadır.5838 sayılı Kanunun 18 nci maddesiyle 3167 sayılı Kanuna eklenen Geçici 2 nci madde ile ; 28.02.2009 tarihinden itibaren 31.12.2009 tarihine kadar üzerinde yazılı keşide tarihinden önce çekin ödenmek üzere muhatap bankaya ibrazı geçersiz kılınmıştır.

 

Yapılan bu düzenleme ile , 31.12.2009 tarihinde kadar çeklerin ödeme aracı olma ilkesi değiştirilmiş vadeli çek düzenlenmesi imkanı getirilerek daha sonraki tarihle keşide edilen çeklerin önceden bankaya ibrazında karşılığının bulunmaması nedeniyle hukuki  veya cezai işlem yapılması imkanı kaldırılmıştır.

 

Yapılan bu düzenleme çerçevesinde 28.02.2009 tarihine kadar 3167 sayılı Kanuna göre ibrazında ödeme zorunluluğu nedeniyle vadeli çek düzenlenemeyeceği gerekçesiyle reeskonta tabi tutulması vergi uygulamaları açısından kabul edilmeyen vadeli çeklere bu tarihten itibaren 31.12.2009 tarihine kadar reeskont uygulaması yapılabilecektir.Reeskont uygulamasının henüz Gelir ve Kurumlar Vergisi beyannamesi verilmediği için 2008 yılı vadesi 31.12.2009 tarihinden önce olan çekler için de mümkün  olabileceği düşünülebilir ise de  reeskont uygulamasının 28.02.2009 tarihinden geçerli olması gerektiği yönünde düşünülebilir. Ayrıca , 2009 yılı için yapılacak uygulamaların Geçici vergi yönünden 2009 yılının ilk üç dönemi için geçerli olabileceği 5838 sayılı Kanununla yapılan düzenlemeye göre 31.12.2009 tarihinde çekler yeniden ibrazında ödenmesi gereken hale geleceği için 2009 yılının son geçici vergi döneminde reeskont uygulaması yapılmaması gerektiği yönünde de düşünülebilir.

    

2.5838 sayılı Kanunun , 32/18 maddesi ile 28.02.2009 tarihinden geçerli olmak üzere Türk Ticaret Kanununun 711 nci maddesinde yer alan ve keşidecinin çekin kendisinin veya üçüncü bir kişinin elinden rızası olmadan çıktığı iddiası ile çekin ödenmesini men etme imkanı veren hüküm yürürlükten kaldırılmıştır.

 

 Böylece  keşidecinin vereceği ödememe talimatı ile çekin ödenmesini engelleme hakkı 28.02.2009 tarihinden itibaren kaldırılmıştır.

 

Kötü niyetli çek keşidecilerinin özellikle ekonomik kriz döneminde Türk Ticaret Kanununun 711 nci maddesindeki söz konusu hakkı kötüye kullanmalarını önlemek amacıyla yapılan bu düzenlemenin Türk Ticaret Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde ellerinden rızaları dışında çekmiş olan çekler ile ilgili olarak mahkemeye başvurarak tedbir kararı aldırmak suretiyle söz konusu çeklerin ödenmesini engelleme imkanını ortadan kaldırmadığı hususu gözönünde tutulmalıdır.

 

Bilgilerinize sunarız.
 

Saygılarımızla, 

Ankara Sanayi Odası